Astsubaylar Kaç Ay Askerlik Yapar?
“Astsubay sayısal mı sözel mi” hakkında araştırma yapanlar için hazırlanan bu içerikte önemli noktalara değineceğiz.
Bu soruyu ilk duyduğumda kafamda direkt şu sahne canlanıyor: biri çay ocağında oturmuş, elinde simit, gözleri ufka bakıyor ve derin bir felsefi sorgulama yapıyor: “Astsubaylar kaç ay askerlik yapar?”
Yan masada ben varım. İç ses: “Abi bu sorunun cevabı var ama cevap verince hayat değişmeyecek, onu da söyleyeyim mi?”
İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak şunu söyleyebilirim: bu soru aslında sadece bir süre hesabı değil, aynı zamanda biraz merak, biraz yanlış bilgi, biraz da ‘komşunun oğlu askere gitti ya’ sohbetlerinin ürünü.
Hadi konuyu dağıtmadan ama sıkmadan, biraz gülerek, biraz düşünerek açalım.
Astsubaylar kaç ay askerlik yapar? Kısa cevap: sandığın gibi değil
Önce en net yerden girelim. Türkiye’de astsubaylar için “şu kadar ay askerlik yapar” gibi tek bir sabit sayı yoktur. Çünkü astsubaylık zaten klasik anlamda “6 ay askerlik yapayım geleyim” sistemiyle aynı şey değildir.
Ama halk arasında soru hep şu şekilde gelir:
> “Astsubaylar kaç ay askerlik yapar, 12 mi 6 mı?”
Ben de ilk duyduğumda şunu düşünmüştüm:
“Keşke hayat da Excel tablosu gibi olsa, satıra bakıp net cevap bulsak.”
Gerçekte ise durum biraz daha kariyer temelli. Astsubaylık, bir meslek. Yani “şu kadar ay askerlik” değil, “uzun yıllar süren görev hayatı” diyebiliriz.
Ama yine de kafa karışıklığını dağıtmak için basitleştirelim.
Astsubaylık askerlik mi, meslek mi?
Bu soruyu bir arkadaş ortamında düşün. Biri soruyor:
— “Kanka astsubaylar kaç ay askerlik yapar?”
Ben:
— “Kanka o soru biraz ‘doktorlar kaç ay hasta bakar?’ gibi olmuş.”
Bir sessizlik.
Çünkü astsubaylık, klasik er veya yedek subay askerlik süresinden farklı olarak bir meslek yolculuğu. Yani kişi astsubay olduğunda zaten kariyer olarak TSK içinde görev yapmaya başlıyor.
Basit anlatım:
Er: kısa süreli askerlik yapar (6-12 ay gibi)
Yedek subay: 12 ay civarı
Astsubay: meslek olarak sürekli görev
Yani astsubay için “kaç ay askerlik yapar” sorusu aslında “kaç yıl çalışır?”a dönüşüyor.
İç sesim burada devreye giriyor:
“Yani aslında sorunun cevabı yok değil… sadece yanlış soru soruyoruz.”
Neden herkes astsubayların süresini yanlış anlıyor?
Bunun birkaç çok insani sebebi var. İzmir’de arkadaşlarla otururken bu konuyu açınca genelde şu sahne yaşanıyor:
— “Astsubaylar 6 ay mı yapıyor?”
— “Yok kanka 12 galiba.”
— “Benim dayı 2 yıl demişti.”
— “Abi siz niye sayı yarışına girdiniz?”
Sorunun kökü şu: Türkiye’de askerlik denince herkesin aklına “belirli süre + bitiş tarihi” geliyor. Ama astsubaylık bu mantığın biraz dışında.
Bir de işin medya etkisi var. Dizilerde, filmlerde hep “askerlik yapan karakter” görünüyor ama “meslek olarak askerlik yapanlar” daha az anlatılıyor. Bu da bilgi boşluğu yaratıyor.
Astsubay olunca gerçekten ne oluyor?
Bunu şöyle düşün: Bir arkadaşın var, sabah 8’de işe gidiyor, akşam 6’da dönüyor. Ama iş “askerî sistem”.
İç ses:
“Yani normal mesai var ama mesai ‘biraz daha disiplinli’ diyelim…”
Astsubay olduktan sonra kişi:
Eğitim alıyor
Göreve başlıyor
Sürekli farklı birliklerde çalışabiliyor
Yıllar boyunca aktif görevde kalıyor
Dolayısıyla burada “ay” değil “kariyer süresi” konuşuluyor.
Mini sahne:
Ben arkadaş ortamında anlatıyorum:
— “Bak astsubaylık askerlik süresi değil, meslek.”
Arkadaş:
— “O zaman kaç ay?”
Ben:
— “Abi hâlâ ay diyorsun…”
İç ses:
“Bu döngüden çıkamayacağız.”
Peki hiç mi askerlik süresi yok?
Var ama astsubaylıkta bu konu farklı bir aşamada ele alınıyor. Astsubay olabilmek için zaten belirli eğitim süreçleri ve askeri okullar var.
Yani sistem şöyle ilerliyor:
Önce eğitim
Sonra mesleğe giriş
Sonra sürekli görev
Buradaki kritik nokta şu: astsubay olduktan sonra “askerlik yapma süresi” değil “görev yapma süresi” konuşulur.
Bunu şöyle basit bir örnekle düşün:
Bir üniversite öğrencisi 4 yıl okur.
Ama mezun olunca kimse “kaç ay öğrenci kaldın?” demez.
İşte aynı mantık.
İzmir kafasıyla düşünürsek…
İlgili Yazımız: Alkol içilen ortamda bulunmak günah mı ?
İzmir’de insanlar genelde daha rahat sorular sorar ama bu konu gelince herkes biraz ciddileşiyor.
Geçen gün sahilde oturuyoruz, biri yine sordu:
— “Astsubaylar kaç ay askerlik yapar ya?”
Ben:
— “Kanka sen kaç ay nefes alıyorsun?”
Bir an durdu.
İç ses:
“Bunu demesem daha mı iyiydi?”
Ama anlatmak istediğim şey şu: bazı mesleklerde süre değil süreklilik vardır. Astsubaylık da bunlardan biri.
Astsubaylıkta görev süresi nasıl algılanmalı?
Bu konuyu daha doğru anlamak için “zaman” kavramını değiştirmek gerekiyor. Çünkü burada mesele ay saymak değil.
Astsubaylıkta:
Eğitim süresi var
Göreve başlama var
Hizmet yılları var
Tayin döngüleri var
Yani bir “yaşam döngüsü” var.
Bunu bir Netflix dizisi gibi düşün:
İlk bölüm “eğitim”
Sezon 1 “göreve başlangıç”
Sezonlar “farklı birlikler”
Final yok… çünkü hikâye devam ediyor.
Yanlış bilinen komik efsaneler
Bu konu etrafında dolaşan bazı efsaneler var ki, insan dinlerken gülmemek zor.
Efsane 1:
“Astsubaylar 6 ay askerlik yapıp çıkıyor.”
Gerçek:
Bu er askerliğiyle karıştırılmış bir bilgi.
Efsane 2:
“12 ay yapıp bitiriyorlar.”
Gerçek:
O da yedek subay sistemiyle karışmış.
Efsane 3:
“Ne kadar uzun yaparsa o kadar kıdemli olur.”
Gerçek:
Kıdem süreyle değil görev yılı ve kariyerle ilgilidir.
İç ses:
“İnsanlar neden askerliği takvim uygulaması gibi görüyor acaba?”
Askerlik süresi sorusunun psikolojisi
Bu soru aslında sadece bilgi eksikliğinden gelmiyor. Biraz da “belirsizlik korkusu” var.
Çünkü insanlar genelde şunu sever:
Başlangıç belli
Bitiş belli
Ama astsubaylık gibi mesleklerde süreç devamlıdır.
Bu yüzden soru aslında şuna dönüşür:
“Bu iş ne kadar sürüyor?”
Cevap:
“Yıllar.”
Ama bu “korkutucu yıllar” değil, “mesleki yıllar”.
Kendi iç sesimle küçük bir hesaplaşma
Bazen düşünüyorum:
“Ben bu soruyu neden bu kadar ciddiye alıyorum?”
Sonra başka bir iç ses:
“Çünkü herkes aynı soruyu yanlış soruyor.”
Bir üçüncü ses:
“Bir çay iç.”
Haklı.
Sonuç yerine değil, düşünce yerine
Astsubaylar kaç ay askerlik yapar sorusunun cevabı aslında tek bir sayı değil. Çünkü astsubaylık, süreyle ölçülen bir askerlik değil; kariyer olarak sürdürülen bir görev sistemi.
Ama en basit haliyle söylemek gerekirse:
Astsubaylık, “ay” ile değil “yıllar ve görevler” ile anlatılır.
Ve belki de en doğru ifade şudur:
Bu bir bitişi olan süreç değil, farklı durakları olan uzun bir yolculuk.
İzmir’de sahilde otururken rüzgârı dinlemek gibi… saat yok, sadece devam eden bir akış var.
İç ses:
“Ve evet, bu kez fazla felsefi oldu ama olsun.”
Buve olarak her zaman en iyi içeriği sunmak için çalışıyoruz. “Astsubay sayısal mı sözel mi” konusunda daha fazlası için takipte kalın!